Educatief Belonen

Uit onderzoek blijkt: school matters*. De school doet er toe en met name de leraar doet er toe. Een goede school is niet zo maar een goede school, een leraar is niet zo maar een goede leraar. Succesvolle scholen en succesvolle leraren hebben bepaalde kenmerken.

Een belangrijk kenmerk is reinforcement: bekrachtiging. De leraar zorgt (dan) voor een positief klimaat, een klimaat dat veilig en ordelijk is, en dat gericht is op leren. Leraren geven in zo’n klimaat veel positieve feedback aan de leerlingen. Ze beseffen dat het geven van complimenten (verbaal of non-verbaal), of het belonen van gewenst gedrag veel effectiever is dan het geven van straffen en/of negatieve feedback. Positieve bekrachtiging is ook goed voor de relatie. Wanneer we anderen (leerlingen) belonen voor het gewenste gedrag of voor een behaalde prestatie, dan zal dat zonder twijfel leiden tot een plezieriger verhouding. Volgens sommige onderzoekers werken we pas echt aan de relatie met anderen als de verhouding tussen belonen en straffen minimaal vier-staat-tot-één is. Oftewel: wie vier keer een compliment geeft en één keer straft, boekt vooruitgang in de relatie. Vanuit dat perspectief is Goed zo! inderdaad een superidee.

Het door Alex de Bruijn bedachte systeem focust op belonen, en dat is een zeer belangrijk kenmerk van “vakmanschap”. Alleen al dat uitgangspunt rechtvaardigt de aanschaf van Goed zo! Mooi meegenomen is de combinatie met ruilen. Kinderen zijn verzamelaars, ruilen hoort daarbij. Dat geeft Goed zo! ook een sociale component. Ruilen is overleggen, ruilen is samen compromissen sluiten, ruilen is handig zijn, ruilen is ook soms huilen. Ik heb zo het vermoeden, dat de leerlingen hun beste beentje zullen voorzetten om een sticker te krijgen, en dat de leerlingen samen aan de slag zullen gaan om de net nog ontbrekende stickers op te kunnen nemen in hun verzameling.

Ik heb zo het vermoeden, dat u na aanschaf en realisatie zult denken: dat gaat Goed zo!

Cees Bos,Bos Onderwijs Consultancy (Ede)

*Peter van Petegem, Vormgeven aan schoolbeleid (hoofdstuk 1).
Leuven,1998. ISBN: 90-334-4065-2